Niwelatory optyczne - co jest w środku?

Mapa

Pokaż dużą mapę

Kontakt

“LAMIGO” Jacek Mickowski,
Rafał Mickowski S.C.

ul. Mała 5
66-400 Gorzów Wlkp

Telefony: (95) 711 71 91
(95) 711 71 92
(95) 711 71 93

Fax: (95) 711 71 95

Email: biuro@lamigo.pl

NIP UE: PL 5993158759
Regon: 080988555
EORI: PL 599315875900000

Formularz kontaktowy

[Form kontaktowy not found!]
Jak wygląda niwelator w środku?

Czy niwelator poziomuje się sam?

Jeżeli tak to po co mu libelka?

I co tam w środku tak brzęczy, może się popsuł?

 

W tym artykule rozwiejemy Wasze wątpliwości.

Czy niwelator poziomuje się sam?
Wszystkie współczesne niwelatory są konstrukcjami samopoziomującymi. Przed rozpoczęciem pracy, niwelator powinien być ustawiony zgrubnie (wg libelki) a o resztę pracy zatroszczy się tzw. kompensator znajdujący się w jego wnętrzu. Libelka nie ma wystarczającej dokładności aby za jej pomocą uzyskać dokładność rzędu 1 czy 2mm/50m, ale jest wystarczająco dokładna aby ustawić kompensator w jego zakresie działania.

Co tak brzęczy/Jak wygląda kompensator?
Każdy kompensator, niezależnie od jego producenta, składa się z dwóch zasadniczych elementów: części nieruchomej przykręcanej do obudowy niwelatora oraz ruchomego wahadełka zawieszonego na stalowych taśmach (przez serwisantów często nazywanych nitkami).

To zdjęcie przedstawia kompensator marki Nikon, widać na nim wyraźnie oba elementy:

Zielone strzałki pokazują taśmy kompensatora, czerwona strzałka wskazuje oś kompensatora która dodatkowo go stabilizuje. Wahadełko porusza się swobodnie, i to właśnie ono wydaje tajemnicze dźwięki z wnętrza obudowy. Kiedy lekko potrząśnięty niwelator nie wydaje żadnych odgłosów, oznacza to zablokowane wahadełko a co za tym idzie niesprawny instrument. Przyczyną przeważnie jest upadek niwelatora, a elementem który najczęściej ulega uszkodzeniu są właśnie „nitki”.

 Jak działa kompensator?
Poniższy uproszczony schemat, pokazuje co się dzieje kiedy niwelator jest ustawiony poziomo,  jest przechylony do przodu i co jeżeli jest przechylony do tyłu:

Swobodnie poruszające się wahadełko zawsze wisi pionowo i w odpowiedni sposób załamuje oś optyczną instrumentu. Dzięki temu niewielkie błędy w ustawieniu niwelatora nie mają wpływu na wynik pomiaru.

Czy każdy kompensator wygląda tak samo?
Nie, różni producenci stosują różne konstrukcje i rozwiązania techniczne, ale ogólna zasada działania pozostaje niezmieniona. Oprócz kształtu, kompensatory różnią się też sposobem regulacji zakresu działania (czyli jak duży zakres ruchu ma wahadełko), sposobem wyważania, sposobem tłumienia (kompensatory posiadają hamulec magnetyczny lub pneumatyczny, który zapobiega wpadaniu wahadełka w wibracje) i innymi detalami. Jednak ogólna zasada działania pozostaje ta sama.

Tu kilka przykładowych kompensatorów, pokazanych z boku i z góry, zielonym kolorem zaznaczono hamulec, czerwonym  mechanizm regulacji zakresu działania kompensatora.

Tu kompensator z niwelatora marki GeoFennel, wyposażony w hamulec pneumatyczny.

Tu kompensator z jednego z niwelatorów marki Lamigo, wyposażony w podwójny hamulec pneumatyczny

A tu znowu kompensator marki Nikon, tym razem widok z góry gdzie doskonale widać hamulec magnetyczny

Hamulec magnetyczny i pneumatyczny różnią się od siebie sposobem działania, ale nie różnią się skutecznością, żaden z nich nie jest ani lepszy ani gorszy.

Czy kompensator można naprawić/wyregulować samemu?
Niestety nie. Choć kompensator wydaje się prostym w budowie urządzeniem, w rzeczywistości jest to bardzo precyzyjny mechanizm, a jego naprawa (czy nawet regulacja) wymaga specjalnych narzędzi i sporego doświadczenia. Jeżeli podejrzewasz że kompensator Twojego instrumentu nie działa poprawnie, należy wysłać go do serwisu. Większość producentów zaleca również dokonanie przeglądu instrumentu co najmniej raz w roku nawet jeżeli ten działa poprawnie. W czasie takiego przeglądu kompensator zawsze jest regulowany. I na koniec ważna uwaga: Jeżeli potrząsasz lekko swój niwelator, a on nie wydaje żadnych dźwięków, koniecznie wyślij go do serwisu.

 

Dodaj komentarz